Żywobyci przi granicy – babski godki z obu strón Olzy

 

   W piątkowe popołudnie, 9 września, odbyło się w Muzeum Ustrońskim spotkanie z Grażyną Kubicą, autorką koncepcji i kierowniczką merytoryczną filmu „Żywobyci przi granicy. Babski godki z obu strón Olzy”. Obecna była również realizatorka filmu Alina Doboszewska. Jak stwierdziła G. Kubica, inspiracją projektu był film u Ukraińcach z polskich terenów zaraz po II wojnie wysiedlonych na Ukrainę. Film o historii mówionej obrazował romantyczne i trudne historie. Ale ostatecznie był bardzo udany, bohaterki zadowolone z efektu, a jednocześnie inicjatywa przekazywała bardzo ważną treść. „Naszym problymem je, że nasz Ślónsk Cieszyński je przepołowióny. Ta granica sie już traci, ale óna je. Pół kraju je w Polsce, pół kraju je w Czechach. I tak żech se pomyślała, że trza o tym pomówić. Pomówić też z babami, żeby óny to łod swoji strony łopowiedziały. I też pokozać, że to jednako furt je jedyn kraj, ludzie mówióm tak samo, po naszymu, podcieszyńskóm ślónszczynóm. No i my się chyciły, wziyły my se do pómocy takóm zaolziańskóm fundacyje. Pore tydni my tu siedziały i ło tej granicy z rozmaitymi tutejszymi paniczkami łopowiadały” – zdradziła zebranym autorka projektu, jednocześnie zapraszając do pierwszego rządu jedyną ustroniankę, biorącą udział w filmie, Annę Guznar. 

„Jaki je to żywobyci w kraju przeciyntym na poły?Przyjechałach tu kaj żech sie urodziła z moimi kamratkami z Krakowa i z delszych miast, tam my się spotkały z dziełuszkami ze Zaolzio, z dalszych Czynści Republiki Czeskij, aji z Nimiec. Były my w Cieszynie, zajechały też do Ustrónio, do Istebnego, Koniakowa, Jaworzinki, a po drugij strónie granicy do mostów przi Jabłonkowie, do Nydku, Wyndrynie, Hawiyrzowa, Czeskigo Cieszyna. Rzóndziły my z Cieszyńskimi Ślónzoczkami, co się tu urodziły tak jak jejich mamy, starki. O takich tukej prawióm, że sóm stela. Chciały my sie dowiedzieć, jako ta wielko historyja sie wciskała do ich żywobycio. A chciały my też, coby ty wielki ślónski losy łopowiedziały baby, łod jejich stróny” – opowiedziała G. Kubica na początku filmu. W filmie wystąpiły Anna Bury, Helena Gorzołka, Anna Guznar, Marta Haratyk, Emilia Kiszowa, Barbara Lamch, Zofia Łukomska, Władysława Magiera, Jadwiga Nina Makowska, Halina Niedoba, Lidia Pawlas, Helena Szymeczkowá, Helena Waclawkowá, Anna Wacławikowa, Jadwiga Zabawska. Wypowiedzi bohaterek bardzo wzruszyły, ale i rozbawiły zgromadzoną w Muzeum liczną publiczność. Film jest rezultatem międzynarodowego projektu „Everyday life in the shadow of a border: Women’s experiences in a region cut in half. Cieszyn Silesia”, zrealizowanego na Śląsku Cieszyńskim we wrześniu 2013 r.

tekst A.M., fot. K.P.

 

Dodaj komentarz

*


Highslide for Wordpress Plugin